Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye yakmadan başlamak doğru olur, çünkü çubuğun ham kokusu elinize bir referans noktası verir özellikle yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Bu aşamada no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo nasıl içilir benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte damakta beliren tat ne kadar net ise yoğunluk o ölçüde fazla sayılır hem de bu basit adım sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele dayandırır. Notu o anda yazmak iyi olur, zira hafıza çabucak kaybolur. Her çubuğu birkaç kez denemek hatayı önler zira gürültülü ortamlarda ince notalar kolayca gözden kaybolur. Yoğunluk tek başına kalite göstergesi değildir; yalnızca gücü gösterir. Bu yüzden ilk denemede acele etmemek ve kriterleri baştan belirlemek işin temeli sayılır. Kriter netleşince her puro aynı terazide değerlendirilir ve notlar birbirini destekler. Tadım sırasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda durursa dikkat artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek seferde ölçmek yanıltıcıdır ayrıca baştan acele edip hüküm vermek sık görülen bir yanlıştır. Başlangıç bölümde koku genellikle hafif ama net başlar elbette bu düzen her çubukta birebir tekrar etmeyebilir. Romeo julieta no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer çünkü gerçek karakter çoğu zaman bu kısımda saklıdır. Orta bölümde aroma gücü sıklıkla yükselir ama notalar belirginleşir ve çoğu zaman ilk birkaç çekişten edinilen izlenim yarım olur. Petit churchills yoğunluğu nasıl benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş gelir gerçekten bu sebeple yavaş gitmek fayda getirir. Sonlara doğru sıcaklık arttığından sertçe notalar öne çıkabilir nitekim ısınmış tütün kendi karakterini ancak ortalarda gösterir. Her evre için ayrı bir puan yazmak daha tutarlı değerlendirme verir. Bölümlerin geçişi genellikle net değildir, bu yüzden kabaca üç parçaya ayırmak işinizi görür. Geçişleri fark etmek için çekiş aralığını değiştirmemek gerekir. Çok sık nefes almak ısıyı yükseltir ve aromayı bozar.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Yoğunluğu sayıya dökmek öznel izlenimi daha okunur kılar her zaman sabit aydınlatma ile sakin bir köşe seçilmelidir. Birden beşe giden bir skala çoğu tadımcı için işe yarar bu durum tadım notlarını insandan insana daha tutarlı yapar. 1 hafif notayı, beş ise damakta baskın duran güçlü aromayı anlatır böylece dikkat dağılmaz ve yorum doğruluğu yükselir. Petit julietas tadım notları benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük puanlarda yer alır hem de sonradan okunduğunda hangi noktayı düşündüğünüz kolayca hatırlanır. Petit julietas 25'lik aroma profili benzeri aynı boydaki bir kutu ise tatlı tonları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir aksi halde aynı ürün iki farklı puan çıkarabilir. Notu yazmadan önce en az üç nefes almak gerekir diğer taraftan ondalık puanlar yazmak gereksiz bir yük getirir. Ölçeği her tadımda değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Ölçeğin orta noktası genellikle kullanılan değerdir, zira dengeli çubuklar büyük kısmını kapsar. Uçlardaki notlar gerçekten istisnai hâllerde verilmelidir. Böylece not defteri anlamlı kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, yanışın sıcaklığını hem de yoğunluğunu belirgin biçimde etkiler bu nedenle kül hattının düzgün gitmesini de gözlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk ısınır, bu yüzden baharatlı tonlar çabuk belirir gerçekten dar çaplılarda sıcaklık artışı çok daha çabuktur. Petit royales aroma profili gibi ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca gözlemlersiniz yanma hızı de tadı doğrudan değiştiren bir etkendir. Kalın gövdelerde duman daha yavaş akar ve aromalar sonradan açılır ve bu hız aromanın algılanma süresini daraltır. Regalias de londres nasıl içilir gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler kül oluşumu düzensizse yorum bölümüne eklenmelidir. Serin duman tadı daha ayrıntılı kılar fakat gücünü düşürmez tersine kalın çubukta duman daha geniş bir alana dağılır. Bu yüzden çapı not defterine eklemek gerekir. Farklı çaplarda iki çubuğu aynı günde denerken ilk olarak inceyi sonra kalını içmek mantıklıdır. Böylece yoğun tat hafif olanın izlenimini gölgelemez. Aradaki ara süresi en az yarım saat olmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Lezzet iki kanaldan algılanır: damaktaki his ile burnun duyduğu koku hâlbuki bu iki kanal karşılıklı besler fakat eş anlamlı değildir. Gücü dikkatle yorumlamak için ikisini ayrı kaydetmek gerekir bu ayrım ilk bakışta küçük gelse de yorumları epey değiştirir. Dumanı ağızdan verirken burun yoluyla hafifçe bırakmak burun geçişi yöntemidir mesela hafif bir soluk kokuyu daha zengin açar. Short churchills gibi kremsi bir robusto bu denemede aroma tarafını belirgin verir ayrıca nezle halindeyken yapılan değerlendirmeler sağlam sayılmaz. Short sports yoğunluğu nasıl benzeri ince bir çubuk de fındıksı tonu daha kısa geçirir sert bir çekiş ise narin notaları örter. Güç damakta zayıf fakat burunda yüksek çıkabilir benzer biçimde çok sıcak bir öğünden hemen sonra algı körelir. Bu iki izlenimi karşılaştırmak öğretici olur; Bu iki notu ayırmak kafa karışıklığını giderir. Acemi tadımcılar açısından önce koku yoluyla algılanan notalara odaklanmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça dil tarafı de ayrıntı göstermeye başlar. Farklı kokuları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak hafızayı güçlendirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak doyduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan zayıf algılanır ayrıca öğün arasında deneme yapıyorsanız bu önlem daha da önem kazanır. Dolayısıyla her denemeden sonra oda sıcaklığında bir yudum su almak iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem aroma gücünün gerçek yüzünü okunmasını sağlar. Wide churchills tadım notları benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda daha uygundur çünkü doymuş bir ağız en belirgin notayı bile silik gösterir. Sade kahve kavrulmuş notalarını güçlendirir, şekerli içecek ise onları bastırır üstelik buzlu içecekler dili duyarsızlaştırır ve aroma hissini azaltır. Puritos serisi nasıl içilir benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası su ile daha net anlaşılır bu yüzden hazırlık adımı ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak karşılaştırmayı korur nitekim tatlı içecekten sonra keskin tonlar gerçekte olduğundan güçlü hissedilir. Yemekten hemen sonra tadım denemek doğru olmaz. Su ve kahve dışında çay da düşünülebilir; asıl mesele içeceğin sade kalmasıdır. Ağız tazelendikten ardından birkaç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Aceleyle başlanan tadım sıklıkla hatalı kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Küçük çubuk ölçüsünde yanış kısa sürdüğünden yoğunluk değişimi daha dar bir aralıkta yaşanır üstelik başlangıç notu bu ölçülerde hızla silinebilir. Dolayısıyla başlangıç ve bitiş arasındaki oynamayı görmek daha zordur bu sebeple küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne göre daha sabırlı izlenmelidir. Romeo julieta 20 club gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir ve aroma gücünü izlemeyi rahatlatır zira her çekişin ağırlığı daha büyüktür. 20 mini sigarillo gibi mini ölçü de kakao notasını çabucak ortaya koyup biter çünkü değişim uzun süre değil saniyeler içinde olup biter. Mini ölçülerde iki adet tadmak tek denemeden daha güvenilir izlenim sunar bu sebeple sakin ve eşit aralıklı çekiş önerilir. Kutu kokusu yakmadan önceki ilk notu oluşturur dolayısıyla not almayı yanış sürerken değil hemen bitince denemek kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrıca yazmak yararlıdır. Ölçü kısaldıkça aroma katmanı daralır, fakat güç hissi aynı kalabilir. Bu yüzden küçük çubuk değerlendirmelerini büyük boy notlarıyla doğrudan karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı bir bölüm kullanmak işe yarar.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Tek seferlik bir deneme yoğunluk hakkında kesin bir yargı sunmaz demek ki her deneme önceki denemenin üstüne eklenir. Ruh hali, ortam ile zaman algıyı değiştirir bu alışkanlık birkaç denemeden ardından belirgin fayda verir. Dolayısıyla küçük bir not defteri tutmak işe yarar yoksa aynı aromalar her seferinde yeniden öğrenilir. Yıl dönümü sürümü puro gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında sedir notası değişiyor mu anlaşılır ayrıca aynı çubuğa dönüp bakmak gelişimi ölçmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar sabit kaldığını gösterir bu da zaman kaybına yol açar. Saat, puro ismi ve puan deftere girilmelidir nitekim en eski kayıtlar sonradan okunduğunda şaşırtıcı farklar barındırır. Notlar arasında iki basamaktan çok fark çıkıyorsa şartlar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçeğiniz netleşir. Kayıtta kısa ifadeler uzun paragraflardan daha işlevseldir. Mesela orta bölüm güçlü ahşap tonu şeklinde bir not yeterli sayılır. Sonradan bakıldığında net olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, içimin ağızdaki ağırlığını tarif eder; yoğunluk de notaların şiddetidir çünkü bu iki özellik aynı yönde ilerleme etmek zorunda değildir. Bu iki kavram çoğu zaman birbirinin yerine anılır, oysa bağımsız ölçülür bu ikisini ayırmak sonuçta daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. El principe aroma profili gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sütlü kahve tonunu belirgin verebilir örneğin sert bir içim zayıf bir aromayla birleşebilir. San cristobal la cabaña puro benzeri dengeli bir kutu de orta dolgunlukla badem notasını güçlü taşır üstelik dolgun bir duman notasız da kalabilir. Yani yumuşak dumanlı bir çubuk güçlü aroma verebilir tersi durum da mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki puan tutmak işe yarar bu nedenle tek kelimeyle yoğun yazmak yerine ayrı ayrı değerlendirmek iyidir. Dolgunluğa bakıp yoğunluğu hesaplamak yanlış sonuç verir. Aynı dolgunlukta iki çubuk arasında yoğunluk ayrımı bulmak hassas bir iştir. Bu becerinin gelişmesi zaman ile düzenli not tutmayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kişisel tercihiniz olacaktır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Ortam, yoğunluk izlenimini en az tütün kadar etkiler yani en iyi tadım koşulları sabitlemekle başlar. Fazla kuru bir ortamda tütün hızlı yanar böylece baharatlı notalar öne geçer bu nedenle oda şartlarını de deftere eklemek akıllıca olur. Aşırı nemli ortamda de çekiş ağırlaşır ve aroma silikleşir sıcaklık ise yaprağın yanma hızını değiştiren ayrı bir etkendir. La prado aroma profili gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun tuttuğu durumu hesaba katmak gerekir yoksa farklı günlerde ortaya çıkan not farkı üründen sanılabilir. Tadımda magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse ayrım daha doğru görülür değerlendirme günü planlarken bu etkeni hesaba katın. Temiz hava odadaki yabancı kokuları dağıtır, parfüm ise koku duyusunu şaşırtır oysa gerçek neden sıklıkla ortamdaki nem veya esinti çıkar. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda tekrarlamak en güvenilir yoldur. Havasız bir odada duman birikirse sonraki denemenin tadı hatalı algılanabilir. Pencere aralığı bırakmak çoğu zaman işe yarar. Rüzgar fazla sertse kül yapısı şaşar.